Piet Mondriaan

1230 keer bekeken

Piet Mondriaan

Ontdek de werken en ideeën van deze grootse moderne kunstenaar en mede-oprichter van De Stijl.

Lees meer

Piet Mondriaan is een van de meest productieve moderne kunstenaars aller tijden. Hij was een vooraanstaand lid van kunstbeweging De Stijl, ontwikkelde een iconische stijl en inspireerde vele toekomstige kunstenaars en ontwerpers. Leer meer over zijn leven, inspiratiebronnen en bekendste werken.

  • Kom oog in oog met ’s werelds grootste Mondriaancollectie in het Gemeentemuseum Den Haag, dat 300 van zijn werken huisvest.
  • Bezoek het huis in Amersfoort waar Piet Mondriaan in 1872 geboren werd.
  • Verken Mondriaans vroege levensjaren en artistieke inspiratiebronnen in zijn ouderlijk huis in Winterswijk.

Het leven van Piet Mondriaan

De grootse innovator van de moderne kunst werd in 1872 in Amersfoort geboren als Pieter Cornelius Mondriaan. Later in zijn leven versimpelde hij zijn naam en werd hij internationaal bekend als Piet Mondriaan.

Op achtjarige leeftijd verhuisde hij met het gezin naar het landelijke Winterswijk, waar hij de basisbeginselen van tekenen en schilderen leerde van zijn oom en van zijn vader, die hoofdonderwijzer was bij de plaatselijke school. Zijn familie moedigde creativiteit aan, en de jonge kunstenaar was dag in dag uit aan het experimenteren met zijn eigen artistieke stijl. Nadat hij een lesbevoegdheid had behaald, volgde hij zijn passie en ging naar de Rijksakademie in Amsterdam. In deze stad werkte hij daarna 20 jaar als kunstenaar.

In 1912 verhuisde Mondriaan naar Parijs, waar hij geïnspireerd raakte door kubistische kunstenaars als Picasso en Braque. Tijdens de Eerste Wereldoorlog keerde hij terug naar Nederland om zijn artistieke stijl verder te ontwikkelen. Mondriaan schreef graag over de ideeën achter zijn werk. Hij vond hier het perfecte platform voor bij De Stijl, een kunsttijdschrift opgericht door Theo van Doesburg in 1917 – waar Bart van der Leck en Vilmos Huszár ook aan bijdroegen.

Kunsttijdschrift De Stijl groeide in rap tempo uit tot een kunstbeweging met internationale impact. De esthetiek, bestaande uit ingetoomde vormen en primaire kleuren, werd toegepast op de schilderkunst, grafische vormgeving, meubels, architectuur en andere disciplines. Echter, toen Mondriaan het niet eens kon worden met Van Doesburg over het gebruik van diagonale lijnen nam hij afstand van de groep.

Om te ontsnappen aan de dreiging van de Tweede Wereldoorlog, bracht Mondriaan een korte tijd door in Londen. Hij vestigde zich uiteindelijk in New York, waar invloedrijke kunstverzamelaars als Peggy Guggenheim hem verwelkomden. Toen hij in 1944 overleed aan een longontsteking, was zijn laatste werk, ‘Victory Boogie Woogie’, nog onafgemaakt. Desalniettemin, is het een van zijn bekendste werken en kan het vandaag de dag worden bewonderd in het Gemeentemuseum in Den Haag.

Mondriaans werk

Mondriaans vroege werk bestond uit landschappen en stillevens die kenmerkend waren voor de Haagse School, een Nederlandse impressionistische beweging die destijds een heersende trend op het gebied van kunst was. Schilderijen als ‘Oostzijdse molen’ (1907) en ‘Veld met bomen bij avond’ (1907) – nu te zien in de collectie van het Gemeentemuseum Den Haag – werden geprezen door zijn leermeesters. Het duurde echter niet lang voordat hij deze stijl achter zich liet en expressiever begon te schilderen; hij beperkte zijn kleurenpalet en introduceerde hoekigere lijnen. ‘De Grijze Boom’ (1911) is een van zijn op het kubisme-geïnspireerde experimenten.

Terwijl zijn werk steeds abstracter werd, ontwikkelde Mondriaan een unieke stijl waarbij hij zijn schilderijen reduceerde tot platte vlakken met primaire kleuren en precieze zwarte lijnen. Hij bedacht deze stijl toen hij betrokken was bij De Stijl, en voor vele andere kunstenaars uit deze beweging diende Mondriaans stijl als voorbeeld. Uiteindelijk distantieerde hij zichzelf van De Stijl, maar Mondriaan bleef zijn eigen esthetiek verder ontwikkelen – een esthetiek die wereldwijd bekend kwam te staan als ‘neoplasticisme’. Vele van zijn werken uit deze periode, waaronder ‘Compositie met rood, blauw, zwart, geel en grijs’ (1921), maken deel uit van de permanente collectie van het Gemeentemuseum Den Haag.

Gedurende zijn tijd in Parijs werd Mondriaan al snel een jazzliefhebber. De ritmes en improvisaties van dit nieuwe muziekgenre waren een grote inspiratiebron voor zijn kunst. Vanaf het moment waarop hij verhuisde naar New York, weerspiegelde het ritme van de primaire kleuren, vlakken en lijnen in zijn werk de manier waarop hij beïnvloed werd door jazz. Voor Mondriaan stonden zijn schilderijen gelijk aan een swingende jazzcompositie, met precieze zwarte lijnen die uiteindelijk gekleurde kubussen omlijnden. Dit is duidelijk terug te zien in schilderijen als ‘Broadway Boogie Woogie’ (1942-1944).

Tot op de dag van vandaag is Mondriaan een van de meest gevierde grondleggers van de moderne kunst. Zijn werken hebben ontelbare kunstenaars uit diverse stromingen geïnspireerd, van Gerrit Rietvelds ‘Roodblauwe stoel’ (1923) tot de Mondriaancollectie van Yves Saint Laurent (1965). Voorbeelden van beiden zijn tentoongesteld in het Gemeentemuseum Den Haag.

Verken Mondriaans geboorteplek in Amersfoort 

Leer Mondriaan beter kennen; bekijk een aantal van zijn schilderijen, verken een reconstructie van zijn studio in Parijs en bezoek zijn geboortehuis in Amersfoort. In 2017 onthult het Mondriaanhuis een renovatie, net op tijd voor de viering van de 100ste verjaardag van De Stijl.

Bezoek Villa Mondriaan in Winterswijk

Ook Mondriaans ouderlijk huis in Winterswijk is getransformeerd tot een fascinerend museum, genaamd Villa Mondriaan. Treed in zijn voetsporen; ontdek waar hij leerde schilderen, leer begrijpen waar zijn eerste inspiratiebronnen vandaan kwamen, en bewonder de landschappen die zijn vroege werken inspireerden. 

Wij raden aan:

Piet Mondriaan liet een blijvende indruk achter in de kunstwereld en is een van de meest invloedrijke figuren van De Stijl. Leer meer over zijn bijdrage aan deze kunstbeweging, tijdens de viering van de 100ste verjaardag van De Stijl in 2017, Van Mondriaan tot Dutch Design. Voor deze bijzondere aangelegenheid zullen er door heel Nederland speciale tentoonstellingen, rondleidingen en festiviteiten plaatsvinden.

Ontdek meer in de omgeving
Google map
Adres: 
Stadhouderslaan 41
2517HV Den Haag

Ontdek Nederland in elk seizoen

Nederland is prachtig in ieder seizoen. Ontdek de leukste vakantietips voor de lente, zomer, herfst en winter.

Lees meer

Mondriaan tot Dutch Design

De Stijl heeft vele ontwerpers en architecten beïnvloed en inspireert hedendaags Dutch Design nog steeds.

Lees meer