Koninklijk Nederland

3 augustus 2018

Nederland zit vol prachtige verhalen over de rijke geschiedenis en cultuur. Na inspirerende verhaallijnen zoals onder andere Mondriaan & De Stijl en Nederland Waterland, lanceert NBTC Holland Marketing dit najaar de verhaallijn: Koninklijk Nederland – Het Huis Oranje-Nassau. “Er is veel interesse in de verhalen over de geschiedenis van ons koningshuis. Dat zien we op dit moment bijvoorbeeld aan de enorme belangstelling voor de openstelling van het Paleis Noordeinde en de stallen in Den Haag. Mensen willen zelf rondlopen op plekken die de geschiedenis doen herleven en luisteren ademloos naar de verhalen die tijdens een rondleiding worden verteld”, aldus Conrad van Tiggelen, directeur marketing. Met de verhaallijnen kunnen bezoekers uit binnen- en buitenland de soms nog onbekende plekken van Nederland ontdekken. Dat draagt bij aan een goede spreiding van bezoekers in ruimte en tijd. 

Paleizen, praalgraven, historische plekken en monumenten: op verschillende plekken in Nederland heeft de rijke historie van het Huis Oranje-Nassau haar sporen achtergelaten. Natuurlijk in hofstad Den Haag, al eeuwenlang de residentie van de koninklijke familie, maar ook in Delft waar Willem van Oranje een veilig onderkomen dacht te vinden, de Spanjaarden versloeg en de basis legde voor het Nederland zoals het vandaag de dag is. En in Apeldoorn met het prachtige Paleis Het Loo, dat lange tijd de tweede koninklijke residentie van Nederland was. Minder bekend is het feit dat de basis voor het Huis Oranje-Nassau in 1403 in Breda is gelegd. De verhaallijn Koninklijk Nederland – Het Huis Oranje-Nassau brengt bekende en minder bekende koninklijke plekken in deze vier steden tot leven, evenals de belangrijkste historische figuren die hiermee te maken hebben. 

Breda: bakermat van het Huis Oranje-Nassau

Door zijn huwelijk met de Bredase Johanna van Polanen in 1403, legt de Duitse Engelbrecht I van Nassau-Dillenburg de basis voor het Huis Oranje-Nassau in Nederland. Met hun grote hofhouding en interesse voor cultuur, kunst, design en mode zorgen de Nassaus in de vijftiende en zestiende eeuw voor een bloeiende economie. Met name graaf Hendrik III van Nassau heeft veel voor Breda betekend. De gouden tijden duren tot aan de Opstand. Als de zoon van Hendrik III, René van Chalon, het prinsdom Orange in Frankrijk erft, wordt hij de eerste Oranje-Nassau. Als prins van Oranje staat hij in principe gelijk aan andere koningen in Europa. Zijn neef wordt de beroemdste telg van de Bredase Oranje-Nassaus: Willem van Oranje. Door de Opstand moet Willem van Oranje Breda noodgedwongen verlaten. De band van Breda met het koningshuis is echter altijd gebleven.

Delft: de stad van Willem van Oranje

Delft is de stad van Willem van Oranje en de stad waar het Nederland van vandaag de dag is ontstaan. Willem van Oranje, Vader des vaderlands, moet Breda ontvluchten en komt in 1572 in het toenmalige Prinsenhof in Delft te wonen. Vanuit Delft leidt hij de Opstand tegen de Spanjaarden en met succes. Nadat de Spanjaarden zijn verslagen, zorgt hij voor de oprichting van Nederland als parlementaire eenheidsstaat met als belangrijke principes de vrijheid van godsdienst en vrije meningsuiting. In 1584 is Willem van Oranje door Balthasar Gerards vermoord. Omdat Breda dan nog bezet is door de Spanjaarden, wordt hij in de Nieuwe Kerk in Delft bijgezet. Sindsdien vinden veel familieleden van het Koninklijk Huis hier hun laatste rustplaats.

Apeldoorn: lange tijd de tweede koninklijke residentie

Paleis Het Loo en de bijbehorende paleistuinen zijn kenmerkend voor het koninklijke karakter van Apeldoorn. Het paleis is vanaf 1686 door stadhouder Willem III gebouwd. Na zijn inhuldiging tot koning van Engeland gebruikt hij het voornamelijk als jachthuis. Eeuwenlang blijft het een belangrijke plek voor het Koninklijk Huis. Met name koning Willem III en later zijn dochter, koningin Wilhelmina, wonen er praktisch permanent. Na haar overlijden wordt Paleis Het Loo ingericht als museum waar de relatie van het Huis Oranje-Nassau uitgebreid wordt belicht.

Hofstad Den Haag: eeuwenoude koninklijke residentie

Den Haag en het Huis Oranje-Nassau zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Al meer dan vier eeuwen wonen de leden bijna onafgebroken in Den Haag, eerst als stadhouders, later als koningen en koninginnen. In die periode hebben zij hun stempel gedrukt op de stad en omgeving. De band met Den Haag dateert van eind 16e eeuw als Prins Maurits, een van de zonen van Willem van Oranje, zich op het Binnenhof vestigt. Hiermee wordt Den Haag hofstad, al ontstaat een echte hofcultuur pas onder Maurits’ opvolger en halfbroer Prins Frederik Hendrik. Den Haag groeit in de eeuwen erna uit tot de hofstad van Nederland. Er komen verschillende woon- en werkpaleizen, waarvan enkele nog steeds functioneel zijn. Tot op de dag van vandaag ademt de binnenstad de allure die bij een koninklijke stad hoort. Belangrijke koninklijke tradities zijn nog altijd in ere gehouden en bieden een bijzondere kans om het hofleven te aanschouwen. De belangrijkste voorbeelden zijn Prinsjesdag en de ceremonie van het aanbieden van de Geloofsbrieven van nieuw aangekomen ambassadeurs.

Vier steden, één verhaal

De rijke historie van het Nederlandse koningshuis komt tot leven door unieke locaties in Breda, Delft, Apeldoorn en Den Haag te bezoeken. Van Tiggelen: “Het is als een reis terug in de tijd. Elke graaf, stadhouder, koning of koningin heeft op zijn of haar eigen manier wel een stempel gedrukt op onze cultuur. Bijvoorbeeld door het modebeeld te veranderen, nieuwe bouwstijlen in ons land te introduceren of zich bijzonder in te zetten voor de natuur. En zelfs vandaag de dag is dit nog heel zichtbaar: denk alleen al aan oranje als landskleur. Veel sporen die in der loop der eeuwen zijn achtergelaten, maken we zichtbaar met deze nieuwe verhaallijn. Zo komt de geschiedenis tot leven.