Canada en de bevrijding van Nederland

Dat Nederland in mei 1945 kon worden bevrijd van de nazibezetting was niet in het minst te danken aan Canadese troepen. Tot aan de dag van vandaag bestaat er een nauwe band tussen de twee landen en in Nederland worden jaarlijks herdenkingsceremonies gehouden voor de duizenden Canadese soldaten die hun leven gaven voor onze vrijheid.

  • Lees meer over de gevechten die leidden tot de overwinning van de geallieerden .
  • Herdenk de talloze gesneuvelde soldaten die begraven liggen op de Canadese militaire begraafplaatsen in Nederland .
  • Volg het spoor van de Canadese troepen die Nederland hebben bevrijd.

De bevrijding van Nederland

Canada speelde tussen september 1944 en mei 1945 een zeer belangrijke rol in de bevrijding van Nederland: vanuit het zuidwesten, waar de cruciale slag om de Schelde plaatsvond, tot aan het noordoosten bij de slagen om Groningen en Delfzijl.

Cruciale gevechten in het zuidwesten

In oktober 1944 begon de Slag om de Schelde, waaraan internationale troepen onder leiding van het eerste Canadese leger deelnamen. Deze operatie, die plaatsvond onder zeer zware omstandigheden, was een van de grootste en heftigste veldslagen van de Tweede Wereldoorlog en duurde tot 8 november. Dankzij de overwinning konden de geallieerden die na D-Day in de rest van Europa verbleven bevoorraad worden, maar de prijs die daarvoor moest worden betaald was hoog: meer dan zesduizend Canadese militairen kwamen om het leven, raakten gewond of werden gevangengezet. Bezoekers van het Bevrijdingsmuseum Zeeland kunnen een reis terug in de tijd maken naar deze periode. Hier wordt de geschiedenis van het gebied getoond, en met name de slag om de Schelde.

Ook de strijd om Kapelsche Veer, die plaatsvond in Noord-Brabant bij de Maas, was een belangrijk gevecht in het zuidwesten. De strijd werd uitgevochten in de extreem strenge winter van 1944 op 1945, de Hongerwinter waarin duizenden Nederlandse mannen, vrouwen en kinderen stierven aan voedselgebrek en kou.

De bevrijding van het oosten van Nederland

In het voorjaar van 1945 begon de bevrijding van het noordoosten van Nederland. Bij de slag om het Twentekanaal werden Almelo en Hengelo bevrijd en de gevechten rond Zutphen en Deventer leidden op 8 en 10 april tot de bevrijding van ook deze steden. Daarna kon tijdens Operation Cannonshot de IJssel worden overgestoken.

Het noorden bereikt

Begin april rukte het tweede Canadese legerkorps op tot aan de rand van Friesland en Groningen. In Groningen vonden zware gevechten plaats, maar de stad kon op 16 april worden bevrijd. Delfzijl, strategisch van belang vanwege zijn haven, volgde. De ruim een week durende gevechten kostten 62 Canadezen het leven. In diezelfde periode wisten de geallieerden ook het Nederlandse deel van de Atlantikwall in te nemen, een kustverdedigingslinie van de nazi's. Ook Drenthe werd bevrijd en ten langen leste ook Kamp Westerbork.

De slag om Otterlo

De slag om Otterlo was de laatste grote slag die nog in Nederland plaatsvond. Otterlo lag ingeklemd tussen aan de ene kant Canadese troepen en aan de andere kant Duitse strijdkrachten die de overgebleven troepen in veiligheid wilden brengen. Dit leidde tot een onverwachte, felle en chaotische strijd.

Bevrijding van het westen

In het westen van Nederland was de bevrijding van grote steden als Amsterdam (7 mei), Rotterdam (8 mei) en Den Haag te danken aan het eerste Canadese legerkorps. Het eiland Schiermonnikoog werd als laatste stukje Nederland op 11 juni bevrijd. Deze strijd wordt ook gezien als het laatste slagveld van West-Europa.

Beleef het verhaal van de Canadese bevrijders in Nederland

Er zijn veel militaire begraafplaatsen in Nederland die de laatste rustplaats zijn van talloze buitenlandse soldaten. Breng een eerbetoon aan de gesneuvelde Canadese bevrijders op de oorlogsbegraafplaatsen in Bergen op Zoom (in Noord-Brabant), Groesbeek (vlak bij Nijmegen) en Holten (in de buurt van Almelo). Naast de eerbiedwaardige, monumentale omgeving vindt u in Holten een informatiecentrum waar u meer te weten komt over de gevechten en de bevrijding en bovendien kennis kunt nemen van persoonlijke verhalen. Het Memory Museum in Nijverdal (dat in de zomer van 2019 weer opengaat na een renovatie) en het Victory Museum in Grootegast in Groningen zijn bij uitstek geschikt om meer te weten te komen over de Tweede Wereldoorlog en de geallieerde strijders die hielpen om Nederland te bevrijden.

In Groningen bevindt zich bovendien het zogenaamde ‘Bevrijdingsbos’, waarin 30.000 esdoorns werden geplant. Het Nationaal Canadees Bevrijdingsmonument ‘De man met de twee hoeden’ staat in Apeldoorn. Het is het beeld van een man die in elke hand een hoed houdt, als symbool voor het dualisme van oorlog en vrede, onderdrukking en vrijheid, dood en liefde, vreugde en verdriet. In Ottawa staat een replica van het standbeeld, als symbool voor de band tussen Canada en Nederland. Sinds 1953 wordt in de Canadese stad een jaarlijks tulpenfestival gehouden, ter herinnering aan degenen die in de oorlog omkwamen, maar ook ter ere van de 100.000 tulpenbollen die de toenmalige Nederlandse prinses Juliana aan Canada schonk als blijk van dank voor de rol die het land speelde bij de bevrijding en het feit dat zij en haar kinderen daar in ballingschap mochten verblijven. Wie een goed beeld wil krijgen van de periode voorafgaand aan de oorlog, de bezetting wil navoelen, de bevrijding wil vieren en de wederopbouw van Nederland met eigen ogen wil bekijken, moet zeker een bezoek brengen aan het Vrijheidsmuseum in Groesbeek.

Liberation Route

Ontdek deze historische herdenkingsroute in Nederland, die de belangrijkste mijlpalen tijdens het oprukken van de geallieerde legers met elkaar verbindt.

Meer Liberation Route

© Liberation route

Canadese Oorlogsbegraafplaats Bergen op Zoom

De Canadese militairen die in het najaar van 1944 tijdens de Slag om de Schelde sneuvelden liggen hier begraven. Grenzend aan de Canadese begraafplaats ligt de Britse oorlogsbegraafplaats.

© Liberation route
Musea

Canadese Oorlogsbegraafplaats en Informatiecentrum Holten

Achter elk van de 1393 grafstenen schuilt een indrukwekkend verhaal. Sta stil bij de graven van de gevallen bevrijders en ontdek hun verhalen in het Informatiecentrum.

Musea

Victory Museum Grootegast

Van diorama’s van een Brits vliegveld tot objecten die een belangrijke rol speelden tijdens de bevrijding van Noord-Nederland door de Canadezen en Polen. In het Victory Museum in Grootegast vindt u het allemaal.