Operatie Veritable

In de winter van 1944 waren de geallieerde troepen in het operationele gebied op veel plaatsen rond Nijmegen tot stilstand gekomen. Er vonden veel statische gevechten plaats, tot Operatie Veritable, die ook wel de Slag om het Reichswald wordt genoemd, begon. Dat bleek een keerpunt te zijn tegen het eind van de Tweede Wereldoorlog. Het was het openingsspel in het Rijnlandoffensief, een enorme operatie om het gebied ten westen van de Rijn te veroveren en de rivier zo mogelijk over te steken, en er werden grote aantallen Britse, Canadese en Amerikaanse soldaten samengebracht om de asmogendheden terug naar Duitsland te dringen.

  • Lees over de geschiedenis van Operatie Veritable en de impact daarvan op de bevrijding van Nederland.
  • Bezoek belangrijke locaties voor de bevrijding rond Groesbeek en Nijmegen.
  • Breng een eerbetoon aan de gevallen geallieerde soldaten op de oorlogsbegraafplaatsen Reichswald Forest en Groesbeek Canadian War Cemetery.

Volg de voetsporen van de geallieerden tijdens Operatie Veritable

Het Rijnlandoffensief bestond uit verschillende grootschalige offensieven die de Duitse verdedigingslinie in West-Europa moesten verslaan. Operatie Veritable was hiervan een belangrijk onderdeel vanwege de befaamde ‘tangbeweging’ die als doel had om de Duitse strijdkrachten uit het gebied tussen de Maas en de Rijn te verdrijven, een front van slechts twaalf kilometer breed. Nadat er in het oosten, rond Groesbeek en Nijmegen, een troepenmacht van meer dan 500.000 soldaten op de been was gebracht, waaronder het eerste Canadese leger onder leiding van generaal Crerar en het Britse 30e Legerkorps onder commando van luitenant-generaal Horrocks, ging Operatie Veritable op 8 februari 1945 van start. De Britse en Canadese strijdkrachten zouden vanuit het noorden oprukken, terwijl de Amerikaanse geallieerden de val vanuit het zuiden zouden laten dichtklappen, om zo de Duitsers in te sluiten.

Lees meer over het beroemde strijdplan met de ‘tangbeweging'

In tijden van oorlog loopt er niet vaak iets zoals gepland. De tangbeweging werd uitgesteld nadat de Duitsers de dam in de rivier de Roer opbliezen, waardoor een fikse overstroming plaatsvond die verhinderde dat het Amerikaanse 9e Leger onder leiding van luitenant-generaal Simpson in beweging kon komen. Bovendien bleek dat de Britse en Canadese bataljons niet alleen de Duitsers het hoofd moesten bieden, maar ook het weer. Door een wrede speling van het lot was de bevroren grond gaan ontdooien, waardoor de soldaten en voertuigen vastraakten in een onbegaanbaar moeras. De geallieerden waren veruit in de meerderheid en de Britten en Canadese regimenten namen over de hele frontlinie hun positie in. Maar de Duitsers maakten handig gebruik van de omstandigheden en het terrein om het dichtbegroeide Reichswald te verdedigen, dat middels loopgraven, schuttersputten, prikkeldraad en anti-tankgrachten was veranderd in een levensgevaarlijke val.

De Slag om het Reichswald was een zeer bloedige aangelegenheid

Voordat de strijd serieus losbarstte, kwam een spervuur van geallieerde artilleriebombardementen, de zwaarste die tijdens de Tweede Wereldoorlog plaats vond aan het Westelijke front, neer op de vijandelijke posities, in aanloop naar de belangrijkste aanval. Dit werd ondersteund door luchtaanvallen, waardoor de Duitsers geen steuntroepen konden inschakelen. Maar ondanks het feit dat dit het sein was voor de aanvalstroepen om op te trekken in de richting van de verblufte Duitse soldaten, bleek dat geen eenvoudige opgave en liep de aanval al snel achter op schema. In sommige gebieden moesten de mannen tot hun middel door ijskoud water waden; de weinige paden die ze konden gebruiken waren onbegaanbaar vanwege verwoestende explosies van onzichtbare mijnen die schade aanrichtten aan tanks en voertuigen. Omdat het dagenlang bleef regenen, werd de ondergrond, die was omgewoeld door bombardementen en zware voertuigen, een grote blubbermassa.

Tijdens al deze ontberingen bleven de gevechten net zo hevig doorgaan als tijdens de rest van de oorlog. Soldaten die de Slag overleefden, beschreven het Reichswald als een slachthuis, waarin bomen en gebouwen totaal werden verwoest. Ze vertelden verhalen over wreed geweld en genadeloze man-tegen-mangevechten. Achteraf beschreef Dwight Eisenhower Operatie Veritable als “een van de zwaarste en heftigste campagnes van de oorlog, een bittere uithoudingsproef tussen de geallieerden en de Duitsers.”

Een cruciaal moment voor de bevrijding van Nederland

Toch rukten de Britse en Canadese soldaten op; de grondtroepen werden ondersteund door zware tanks en artillerie. Zo'n twee weken na het begin namen de Britten de linie in aan de oostelijke rand van het Reichswald, waarvan ze hadden gedacht dat ze die binnen slechts drie tot vier dagen zouden bereiken. Toen het water van de overstroming zich eindelijk begon terug te trekken, startten de Amerikanen met hun aanval, Operatie Grenade, waarmee de val zou dichtslaan.

Het oversteken van de Rijn op 23 maart 1945 zou de laatste georkestreerde veldslag worden tussen de geallieerden en de Duitsers in Europa. Het uiteindelijke succes van Veritable en het Rijnlandoffensief effende het pad voor de verdere bevrijding van Nederlandse steden en dorpen. Doordat de Duitsers niet in staat waren het Rijnland te verdedigen, konden de geallieerde bevelhebbers vol overtuiging doorgaan met de bevrijding van de rest van het land. Veel van de soldaten die de slag hadden overleefd, werden naar het noorden, westen en zuiden gestuurd om daarbij te helpen.

Er werd echter een hoge prijs betaald. Tijdens Veritable verloren de geallieerden 23.000 man en de Duitsers 38.000. Veel van deze gesneuvelden liggen begraven of worden herdacht op het Canadian War Cemetery in Groesbeek en het Reichswald Forest War Cemetery, net over de Duitse grens in Kleve.

Breng een bezoek aan het hart van Operatie Veritable

Het gebied dat het hart vormde van Operatie Veritable is verrassend klein, waardoor het eenvoudig is om met een rondleiding of zelfstandig een bezoek te brengen aan de belangrijkste locaties. Bovendien is Nijmegen daarvoor een ideale uitvalsbasis. Van daaruit is het Reichswald goed te bereiken, maar ook andere belangrijke locaties van Operatie Market Garden en de Slag om Arnhem. Als u meer wilt weten over het Rijnlandoffensief mag u het Vrijheidsmuseum niet missen. In deze serene omgeving in een weelderig groen landschap krijgt u informatie over de bevrijding van Nederland via exposities, interactieve installaties, films, audio-opnamen en bijzondere evenementen. Bezoekerscentrum Martinustoren in Gennep, dat op slechts enkele kilometers van de Duitse grens ligt, is een andere indrukwekkende bevrijdingslocatie: bekijk de korte films, luister naar een radio en houdt halt bij audio-hotspots die door grote stenen worden aangegeven langs de Liberation Route om meer informatie te krijgen over deze tumultueuze tijd in de wereldgeschiedenis.

Overnachten in Nijmegen

Boek uw verblijf in de historische stad Nijmegen. Als u tijdens uw reis ook van wat luxe wilt genieten, kunt u een bezoek brengen aan Sanadome Nijmegen, een oase in de bossen aan de rand van de stad. Als u wilt overnachten in het hart van de stad, biedt Hotel de Prince u een weelde aan comfort.

Warm aanbevolen: Kom meer te weten over de bevrijding van Nederland en de geallieerde strijdkrachten die een cruciale rol speelden bij het beëindigen van de Tweede Wereldoorlog.

Liberation Route

Ontdek deze historische herdenkingsroute in Nederland, die de belangrijkste mijlpalen tijdens het oprukken van de geallieerde legers met elkaar verbindt.

Meer Liberation Route