De aardappeleters van Noord-Brabant - Culinair Nederland - Holland.com - Holland.com
Culinair Nederland

De aardappeleters van Noord-Brabant

In het zuiden van Nederland vind je Noord-Brabant. Een provincie met een geschiedenis onder Spaans en Frans bewind. Een provincie met een sterke landbouwachtergrond. Een provincie met een uniek karakter, wat zich onder meer uit in de typerende dialecten en in levendige tradities zoals het carnaval en de schuttersgilden. Brabanders houden van het leven. Ze genieten met volle teugen van de omgeving, van het gezelschap en van lekker eten. Snuif de Brabantse sfeer zelf op en laat je in de watten leggen.

  • Ontdek de triple A producten van Brabant
  • Maak kennis met de duurzame landbouw bij aardappelkweker Van den Borne
  • Stil je dorst met een van de vele streekbieren

Vele culinaire gezichten

Europese Regio van de Gastronomie. Die titel krijg je niet zomaar. Dat Brabant zich in 2018 een jaar lang zo mocht noemen, geeft al een goede eerste indruk van de gastronomische troeven die de provincie te bieden heeft. Unieke streekproducten waarvan ook maar liefst 21 sterrenrestaurants in Brabant gretig gebruik maken.

De waaier aan regionale, culinaire parels is dan ook breed. En daarin speelt de rijke landbouwtraditie een grote rol. Zo duiken er rond april in heel wat lokale restaurants AAA-menu’s op. De triple A staat voor asperges, ansjovis en aardbeien. Stuk voor stuk producten met liefde gekweekt en geteeld door lokale producenten. Getuigen de speciale aardbeienterrassen op het erf van de kwekers, waar je van een zomerkoninkje kan genieten. Of de pop-uprestaurants in de aspergevelden, waar topchefs aan de slag gaan met de nobele groente. De Brabantse Wal asperge is zelfs erkend als Europees streekproduct, dankzij de unieke zilte smaak. Dat kan tellen qua kwaliteitslabel.

De wondere wereld van de aardappel

Van alle Nederlandse provincies levert Noord-Brabant de meeste aardappelen op. De bekendste bereiding is uiteraard de friet. Of je het nu patat of friet noemt, de knapperige, goudgele aardappelstaafjes smaken altijd. En dat is nog maar een tipje van de sluier. Soenil Bahadoer, in 2020 uitgeroepen tot Chef van het Jaar door Gault & Millau, ziet oneindige mogelijkheden. “Om te beginnen zijn er veel soorten aardappel. Ieder ras heeft een ander DNA, wat ervoor zorgt dat er verschillen zijn in smaak, kookeigenschappen, ziekteresistentie, kleuren, inhoudsstoffen, weersafhankelijkheid, enzovoort.  Ook wat de bereiding en manier van presenteren betreft, is de aardappel een echte kameleon. Een dankbaar product om creatief mee aan de slag te gaan.” Maar hoe kom je nu tot een lekkere aardappel en wat gaat eraan vooraf?

Dat Brabant de koploper is in de aardappelteelt, is niet verwonderlijk. De zanderige grond leent zich perfect tot het verbouwen van de patat. Zo heeft de aardappelboer meer controle over het groeiproces. “De zandgronden zijn eigenlijk een openluchtkassysteem: alles is controleerbaar en corrigeerbaar”, vertelt Jacob van den Borne, een van de aardappelkwekers die zich ten volle inzet voor duurzame teelt.  Het actief bodemleven maakt de aardappelen extra smaakvol.

Een innovatieve aanpak tot duurzaamheid

Het bedrijf werd opgericht door opa Jan van den Borne. Met Jacob is ondertussen al de derde generatie aan de slag. Het landbouwbedrijf evolueerde van ambachtelijk boeren op kleine schaal tot een kwaliteitsvolle productie met aandacht voor de grond en zijn typische kenmerken. Al meer dan tien jaar gaat het bedrijf prat op hun ecologische en innovatieve aanpak, om zo het bodem- en groeipotentieel optimaal te benutten. Precisielandbouw met de inzet van drones en ecologisch verantwoord bodemgebruik. “Eigenlijk weer boeren zoals opa het deed, maar met moderne technieken en op grote schaal”, merkt Jacob op.

Al sinds de 18de eeuw staat Brabant gekend voor zijn aardappelteelt. Doorheen de jaren is de werkwijze natuurlijk sterk geëvolueerd. De passie is wel dezelfde gebleven. Net zoals het beeld dat de Brabantse Van Gogh eind 19de eeuw vereeuwigde in zijn eerste meesterwerk, De Aardappeleters, gewijd aan de aardappelmaaltijd van de hardwerkende boerengezinnen die hem zo inspireerden.

Een netwerk van akkerbouwers

Van den Borne werkt samen met de grondeigenaren en andere pachters – de grond wordt eens in de vier jaar gebruikt voor aardappelteelt – om de percelen zo optimaal mogelijk te benutten. Niet alleen ter voorbereiding van de aardappels die er gezaaid worden, maar ook voor de veetelers en melkveehouderijen. Een grote omslag in dit verhaal is zeker ook de intentie om kunstmestvrij te telen, maar dan moet het bodemleven wel naar behoefte gevoed mogen worden. Hoewel dit wettelijk nog niet ondersteund is, lopen er verschillende onderzoeksinitiatieven. De aanpak van de familie Van den Borne wekt wereldwijde belangstelling. Zowel binnen Europa als in China en Amerika. “Voor de coronacrisis kwamen hier gemiddeld twee busjes per week op bezoek, van over de hele wereld”, legt Jacob uit. “Geïnteresseerd en geïntrigeerd door de manier waarop wij onze teelt ecologisch en economisch succesvol aanpakken. Wij hebben eigenlijk een voorbeeldfunctie op zand.”

De liefde voor pure producten

Dat duurzaam verbouwen van grond komt natuurlijk met een prijs. “Dat is een van de grootste uitdagingen”, beaamt Jacob. “Streekproducten behelzen vaak veel handwerk en kunnen qua schaalgrootte een metropool niet voeden. We moeten de consument dus ook warm maken voor ons eigen duurzaam product dat wel op grote schaal verbouwd kan worden.” Vanuit die optiek ontstond Frietje Precies: een zakje friet – aardappel, pastinaak en bataat – op je bord met de kleinst mogelijke ecologische voetafdruk. “Bewustwording van de consument is heel belangrijk. Op die manier krijg je de volledige keten mee in het verhaal”, gaat Jacob verder “Als in de toekomst een klant naar ons komt, die CO2-neutrale gerechten wil serveren, dan zijn wij de geschikte partij. Wij zijn namelijk al zo ver met data dat we dit moeiteloos kunnen aantonen.”

Die extra inspanningen leiden tot producten van de beste kwaliteit. Niet verrassend dus dat ook chef Soenil Bahadoer voor lokaal gekweekte ingrediënten kiest. “Door lokale producten onderscheid je je van de rest. Ze komen van dichtbij en zijn vaak biologisch, dus milieubewust. En de smaak is gewoon top.”

De perfecte schuimkraag

Van al dat lekkers krijg je dorst, toch? Gelukkig kent Noord-Brabant een ruim aanbod aan speciaalbieren, die je op tal van unieke locaties kan nuttigen. Brabant is niet voor niets de bierprovincie van Nederland. Een tripel, trappist of een bockbier? Je vindt het hier allemaal. Wist je trouwens dat Brabant zelfs twee trappistenbrouwerijen heeft met het wereldwijde label ‘Authentic Trappist Product’. De diverse streekbieren combineren voortreffelijk met een smakelijke borrelplank van streekproducten of seizoensgerechten zoals Brabants wild. Laat je verrassen door de unieke combinaties. Ook in restaurant De Lindehof** in Nuenen, het restaurant van Soenil Bahadoer, vind je de perfecte schuimkraag. Ze schenken er uitsluitend lokaal gebrouwen bieren, voor elk smakenpallet.

Brabant zou geen deel van Nederland zijn, mocht je er niet met de fiets op kunnen uittrekken. Uitgestippelde fietsroutes brengen je langs de Brabantse eetcultuur. Van streekproducten en hippe culinaire hotspots tot wijndomeinen, landgoederen en boerderijwinkels. Je krijgt van al dat fietsen toch honger en dorst? Twee vliegen in één klap.

Verken Noord-Brabant

Geef er een patat op – voor de Nederlanders onder ons: vlieg er maar goed in – en trek er zelf op uit in Noord-Brabant. Met deze adresjes maak je alvast een vliegende start.

Sense, ’s-Hertogenbosch

Lokale topproducten als solide basis voor gastronomie. Chef Dennis Middeldorp van Sense vult die echte Dutch Cuisine aan met Aziatische smaakmakers. Het karakteristieke pand in de historische binnenstad van ’s-Hertogenbosch en het bijzondere interieur versterken de culinaire beleving.

Hemingway, Bergen op Zoom

Het team van restaurant Hemingway laat zich graag leiden door het levensgenot van Ernest Hemingway en zijn liefde voor wijnen en lekker eten. Dat beleving bovenaan de agenda staat, is dan ook geen verrassing. Ingevuld met een innovatieve kookstijl met een stevige Nederlandse basis en wereldse invloeden.

Monarh, Tilburg

Gevestigd in de voormalige keuken van een oud klooster haalden de broers Kappé in 2019 de eerste Michelinster naar Tilburg. De ene broer als chef, de andere als sommelier. De kruisgewelven, vierkante zuilen en boogramen ademen geschiedenis, terwijl gastronomie gecreëerd wordt in de open keuken. Met innovatieve concepten, zoals de zwevende amuse, val je van de ene verbazing in de andere.

Doyy, Eindhoven

Doyy is te vertalen als ‘voldoening’. Gastheer Yavuiz Yildrim en chef Cas Pikaar maken dat waar met passie en gastronomie. De Franse keuken wordt hier aangevuld met Aziatische invloeden en toetsen uit het Midden-Oosten. Met aandacht voor alle zintuigen. Proef zeker de Dovy Caviar Royale uit Eindhoven, de enige duurzaam gekweekte kaviaar uit Nederland.

Wolfslaar, Breda

Streekproducten zetten de toon in de keuken van Wolfslaar. Chef Maarten Camps gaat aan de slag met producten uit de regio. Van heel nabij zelfs, zoals de groenten uit de eigen moestuin. Dat is culigenieten in een voormalig, sfeervol koetshuis in Breda.

Vond je dit interessant? Ontdek meer