Amsterdam: hoofdstad van de Gouden Eeuw

20 keer bekeken

Amsterdam: hoofdstad van de Gouden Eeuw

Verken de Gouden Eeuw in Amsterdam, een periode waarin wereldhandel, ongekende rijkdom en beroemde kunst samenkwamen.

Lees meer

Tijdens de Gouden Eeuw groeide het Amsterdam van de 17e eeuw uit tot een van de voornaamste handelscentra ter wereld. Dat bracht rijkdom met zich mee, waardoor de kunst en wetenschap opbloeiden. Amsterdam werd een levendig cultureel centrum en veel van de vooruitgang en werken uit die tijd zijn ook vandaag nog zeer invloedrijk. Een voorbeeld zijn de schilderijen van de Hollandse Meesters: de schoonheid en diepte waarmee zij mensen en het leven portretteerden worden tot op de dag van vandaag nog bewonderd.

  • Verken de kunstzinnige rijkdom van de Gouden Eeuw in de belangrijkste musea in Amsterdam.
  • Ontdek hoe de stad Amsterdam snel groeide tijdens de Gouden Eeuw.
  • Verken de sporen van de Gouden Eeuw in het hedendaagse Amsterdam.

Een internationale en tolerante metropool

Het begin van de Gouden Eeuw in Nederland viel samen met de opstand tegen de koning van Spanje in de Zeventien Provinciën (nu beter bekend als Nederland, België en Luxemburg). In deze periode stroomden er twee immigrantengroepen binnen: Sefardische Joden die vervolging in Spanje en Portugal ontvluchtten naar de relatieve geloofsvrijheid in Amsterdam en vluchtelingen uit Antwerpen en andere Vlaamse steden die door de Spanjaarden waren heroverd. Veel andere Europese immigranten bouwden in die tijd ook een nieuw leven op in Amsterdam, Haarlem en andere welvarende Nederlandse steden. Daaronder waren veel kooplieden en intellectuelen met goede internationale connecties. De Gouden Eeuw in Nederland was niet mogelijk geweest zonder deze immigranten; in het jaar 1600 was een op de drie Amsterdammers immigrant.

De Joodse gemeenschap woonde in wat nu het Joods Cultureel Kwartier wordt genoemd. Het hart van deze wijk wordt gevormd door de prachtige Portugese Synagoge vlakbij het hedendaagse Waterlooplein en de groenrijke Plantagebuurt. De synagoge werd in 1675 gebouwd, is nog steeds in gebruik en toegankelijk voor bezoekers. Het indrukwekkende interieur is niet veranderd sinds de bouw in de 17e eeuw. Er is geen verwarming of elektriciteit en ‘s avonds wordt de synagoge verlicht door meer dan 1.000 kaarsen.

Handel en ontdekking: van Amsterdam naar de wereld

Toen Antwerpen niet langer het voornaamste handelscentrum was, maar Amsterdam deze positie had overgenomen, begonnen Nederlandse schepen de wereld rond te reizen, zwaar beladen met specerijen en andere goederen uit het huidige Indonesië, India en Sri Lanka. In Amsterdam werd de eerste handelsbeurs ter wereld geopend en goederen als tulpenbollen, kaas, haring en specerijen werden er verhandeld en verwerkt, wat leidde tot een spectaculaire groei van rijkdom in de stad. Met de oprichting van de Vereenigde Oost-Indische Compagnie (VOC), de eerste multinationale onderneming ter wereld, in 1602 werd de positie van Nederland als economische wereldmacht bevestigd. De VOC had kamers in Amsterdam, Delft, Rotterdam, Middelburg, Enkhuizen en Hoorn. De West-Indische Compagnie volgde; er werd gehandeld in suiker, tabak, goud… en helaas ook mensen. De slavernij was de duistere kant van de economische successen van die tijd, maar was er ook onlosmakelijk mee verbonden en zal nooit worden vergeten. Elk jaar gedenkt Amsterdam op 1 juli haar aandeel in de slavenhandel en de afschaffing ervan op deze dag in 1863.

De schaal en invloed van de Amsterdamse zeevaart en internationale handel zijn uitgebreid gedocumenteerd in het Scheepvaartmuseum, dat is gevestigd in het voormalige Zeemagazijn op Kattenburg, ten oosten van het centrum. Hier vindt u een interactieve tentoonstelling over de Gouden Eeuw en zelfs een levensgrote replica van een Oost-Indiëvaarder, een schip dat De Amsterdam heet.

Ontwikkeling van de Gouden Eeuw in Amsterdam

Het succes van Amsterdam bracht een enorme bevolkingsgroei met zich mee: het inwonersaantal verdubbelde tussen 1570 en 1600 tot 60.000. Er moest dus urgent een nieuwe infrastructuur worden aangelegd. Deze groei leidde tot de wereldberoemde Grachtengordel. En de bevolking van Amsterdam bleef groeien. Tegen 1670 woonden er maar liefst 220.000 mensen in de stad. De stedelijke ontwikkeling van Amsterdam, de explosieve groei en hoe dit de stad veranderde zijn te zien in het Amsterdam Museum, dat de geschiedenis van de stad documenteert, en Museum Het Grachtenhuis. Naast kunst en objecten behoort de Grachtengordel tot het meest tastbare erfgoed uit de Gouden Eeuw in Amsterdam. Meer dan 400 jaar na het begin van de aanleg, is de Grachtengordel uitgeroepen tot UNESCO Werelderfgoed. Bezoekers van de stad verbazen zich over de schoonheid, historische architectuur en prachtige uitzichten die het oplevert.

Een gouden tijdperk voor kunst, wetenschap en cultuur

De Amsterdamse intellectuele en geloofsvrijheid en natuurlijk de enorme rijkdom vormden een enorme stimulans voor de kunst en wetenschap. Vooral de schilderkunst beleefde een gouden tijdperk. Toen na de opstand tegen de Spanjaarden de Hollandse Republiek ontstond, werden kunstwerken niet meer alleen in opdracht van de adel of Katholieke kerk gemaakt maar ook voor burgers van uiteenlopende achtergronden, die vaak kleinere woningen hadden. De nieuwe klanten van kunstenaars als Rembrandt, Vermeer, Frans Hals en Jan Steen waren welvarende handelaren. Daardoor lag de nadruk niet langer op religieuze, Bijbelse thema’s maar werden er ook wereldse onderwerpen afgebeeld.

Dit betekende het begin van hernieuwde energie en ontwikkeling, wat leidde tot adembenemende artistieke prestaties. Stillevens met alledaagse voorwerpen, portretten, landschappen en zeegezichten die de maritieme macht van Nederland weerspiegelden, waren populair evenals groepsportretten van gildes, stadswachten en andere verenigingen die een belangrijke rol speelden in de Nederlandse maatschappij. ‘De Nachtwacht’ van Rembrandt, die in het Amsterdamse Rijksmuseum hangt, is het beroemdste voorbeeld van zo’n groepsportret. Er zijn echter ook vele andere voorbeelden van te vinden in het museum, evenals in het Hermitage Amsterdam met zijn bijzondere tentoonstelling Hollanders van de Gouden Eeuw. Bezoek voor een meer intieme blik op de kunstzinnige ontwikkelingen in het Amsterdam van de Gouden Eeuw het Rembrandthuis Museum, een prachtig gerestaureerd gebouw aan het drukke Waterlooplein waar Rembrandt woonde en werkte.

Boek uw ticket

Er is geen betere manier om het Amsterdam van de Gouden Eeuw te ervaren dan vanaf de grachten die tijdens de groeiperiode van de stad in de 17e eeuw werden aangelegd. Boek een grachtenrondvaart en ervaar de rijke geschiedenis van Amsterdam vanaf het water.

Bereid u voor op het Amsterdam uit de Gouden Eeuw door uw museumkaartjes online te bestellen. Kies voor gemoedsrust en directe toegang zonder lang in de rij te hoeven staan. Zo heeft u nog meer tijd om te genieten van de kunst en geschiedenis van de stad.

Tip van de redactie: Volg het spoor van de Gouden Eeuw naar Haarlem en ontdek de kunstzinnige invloed van Frans Hals en zijn tijdgenoten. Of ontdek meer over het belang van Nederland als handelscentrum door de invloed van de Oost-Indische Compagnie te verkennen in Enkhuizen en Hoorn.

De Gouden Eeuw

Bezoek de steden die een sleutelrol speelden in de Gouden Eeuw en ontdek de kunstzinnige evolutie van Nederland.

Lees meer
Ontdek meer in de omgeving
Amsterdam: hoofdstad van de Gouden Eeuw
Adres: 
Museumstraat 1
1071XX Amsterdam
Bekijk de website
Openingstijden & tickets